Jina Mahsa Emini protestosu: Çok sayıda İran vatandaşı olmayan kişi gözaltına alındı-tutuklandı

İran’da Jina Mahsa Emini’nin gözaltına alındıktan sonra polisin darp etmesi sonucu hayatını kaybetmesi üzerine başlayan protestolarla ilgili şu ana kadar 40 yabancı uyruklunun tutuklandığı bildirildi.

İran resmi haber ajansı IRNA’ya göre, Yargı Erki Sözcüsü Mesud Setayeşi, başkent Tahran’da basın toplantısı düzenledi.

İranlı Sözcü, bir soru üzerine, “Son olaylarda rol oynayan 40 yabancı tutuklandı. Soruşturma gizli ve bunlar ülkemizin ceza hukukunun hükümlerine göre yargılanacaklar” dedi.

Tutuklanan yabancıların uyruklarını belirtmeyen Setayeşi, şu ana kadar protestolarla ilgili yapılan yargılamalarda mahkemelerin hem mahkumiyet hem de beraat kararları olmak üzere 2 bin 432 davada ön kararını açıkladığını aktardı.

6 gösterici idama mahkum edildi

Gösteriler sırasında binlerce kişi gözaltına alınırken şu ana kadar 6 kişi yargılandıkları Devrim Mahkemesi’nde idama mahkum edilmişti. Kararlara itiraz yolunun açık olduğu ve temyiz edilebileceği belirtilmişti.

İran Ceza Kanunu’na göre, “kamu düzenini bozmak, yeryüzünde bozgunculuk yapmak ve devlete karşı savaş açmak” gibi suçları işleyenler idam istemiyle yargılanıyor.

İran medyası, 20 Ekim’de gösteriler sırasında Amerikan, İngiliz, Fransız ve Afganistan vatandaşları dahil olmak üzere 14 yabancı uyruklunun tutuklandığını duyurmuştu.

Fransa Dışişleri Bakanı Catherine Colonna, 12 Kasım’da yaptığı açıklamada, İran’da 7 Fransız vatandaşının tutuklandığını söylemişti.

Restoranın faaliyetine son verildi

Başkent Tahran’da, İran-İngiltere futbol maçına ilişkin sosyal medya hesabından ülke aleyhine paylaşım yapıldığı iddiasıyla bir restoranın faaliyetine son verildi.

İranlı İşçiler Haber Ajansı’na (ILNA) göre, Tahran’ın en işlek caddelerinden Şeriati’de bulunan bir restoranın İnstagram hesabı üzerinden Katar’da düzenlenen 2022 Dünya Kupası kapsamında oynanan İran-İngiltere maçına ilişkin paylaşımlarda bulunuldu.

İsmi verilmeyen zincir restoranın hesabı üzerinden yapılan paylaşımda İngiltere’nin desteklendiği, İran’ın milli marşının eleştirildiği belirtilerek, söz konusu işletmenin bu nedenle mühürlendiği kaydedildi.

İran milli futbol takım oyuncuları, Dünya Kupası müsabakalarındaki ilk maçlarında ülkenin milli marşını okumayarak, ülkede 2 aydan fazla bir süredir devam eden gösterilere destek vermişlerdi.

Dünkü maçta, İran, İngiltere’ye 6-2 skorla yenilmiş, İran’ın bazı kentlerinde göstericiler İngiltere’yi destekleyen sevinç gösterileri yapmışlardı.

Cihan-ı Sanat Gazetesi kapatıldı

Ülkenin güneybatısındaki Huzistan eyaletine bağlı İze kentinde 9 yaşında bir çocuğun öldürüldüğü olayla ilgili haberinde, “yetkililerin açıklamalarının mantıksız olduğu” değerlendirmesine yer veren “Cihan-ı Sanat” gazetesi kapatıldı.

İran Yargı Erki’ne bağlı Mizan Haber Ajansına göre, dün olağanüstü toplanan İslami İrşad ve Kültür Bakanlığına bağlı Basın Denetleme Kurulu, Cihan-ı Sanat gazetesinin “Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi kararları ve basın kanunlarını ihlal ettiği” iddiasıyla kapatılmasına karar verdi.

Gazetenin, İze kentinde silahlı saldırı sonucu hayatını kaybeden 9 yaşındaki Kiyan Pirfelek adlı çocuğun öldürüldüğü olayla ilgili 19 Kasım’da yayımladığı haberinde, İranlı siyaset bilimci Sadık Zibakelam’ın “yetkililerin olayla ilgili açıklamalarının mantıksız olduğuna dair” yorumuna yer vermişti.

Zibakelam, yetkilileri eleştirdiği değerlendirmesinde, İran’da halkın yüzde 80’inin resmi medyadaki haberlere güvenmediğinden söz etmişti.

İze’de 7 kişi hayatını kaybetmişti

Arap kökenli İran vatandaşlarının yoğun nüfusa sahip olduğu Huzistan eyaletine bağlı İze kentinde 16 Kasım’da düzenlenen protestolar sırasında kimliği belirsiz motosikletli kişilerin, göstericiler ve güvenlik güçlerinin üzerine ateş açması sonucu aralarında Kiyan Pirfelek adlı çocuğun da bulunduğu 7 kişinin öldüğü, 5 güvenlik görevlisinin de yaralandığı açıklanmıştı.

Cenazeye ilişkin sosyal medyada yer alan görüntülerde, saldırıda hayatını kaybeden çocuğun annesi Zeyneb Mevlayi’nin “saldırının teröristler değil güvenlik güçleri tarafından düzenlendiğini” söylediği görülmüştü.

Sinemacılar projelerden çekilebileceklerini duyurdu

Bu arada İran Sinema Evi de gösterileri kışkırtmakla suçlanan bazı sinemacılara yönelik gözaltı ve tutuklamalara devam edilmesi halinde üyelerine ülkedeki sinema ve dizi projelerinden çekilme çağrısında bulunacağını açıkladı.

Sinema Evi’nden yapılan açıklamada, ülkedeki bazı sinemacılara yöneltilen “ulusal güvenliğe karşı eylem” ve “yalan bilgi yayma” gibi suçlamaların gerçek dışı olduğu ifade edildi.

Açıklamada, “İran Sinema Evi, tehdit ve tutuklamaların sona ermemesi ve tutuklanan sinemacıların serbest bırakılmaması durumunda üyelerinden greve gitmelerini ve film ve televizyon projelerinde iş birliği yapmayı reddetmelerini isteyecektir” denildi.