İran’da başörtü protestoları: Devlet televizyonuna göre 6 gecede 17 kişi öldü

İran devlet televizyonu, genç bir kadının ahlak polisi tarafından gözaltına alınmasının ardından ölümü üzerine başlayan protestolarda üst üste 6 gecede 17 kişinin öldüğünü, can kayıpları içinde güvenlik güçleri mensuplarının da olduğunu duyurdu. Oslo merkezli İran İnsan Hakları ise güvenlik güçlerinin 31 sivili öldürdüğünü iddia etti.
İran’da 22 yaşındaki Mahsa Emini’nin saçı gözüküyor diye başkent Tahran’da ahlak polisi tarafından gözaltına alınıp ölmesiyle başlayan ve onlarca kente yayılan protestolarda verilen can kayıplarının sayısı büyüdü.
Protestolarda üst üste 6 gecede 17 kişinin öldüğünü duyuran İran devlet televizyonuna göre, çatışmalarda ölenler arasında polis memurları ve Devrim Muhafızlarına bağlı Besic milislerinin üyeleri de var.
Norveç’in başkenti Oslo merkezli bir STK olan İran İnsan Hakları ise İran güvenlik güçlerinin müdahalelerinde en az 31 sivilin öldüğünü iddia etti.
İran İnsan Hakları Direktörü Mahmud Amiri Mughaddam, “İran halkı temel haklarını ve insanlık onurunu elde etmek için sokaklara çıktı… ve hükümet onların barışçıl protestolarına kurşunla karşılık veriyor” dedi.
Öncesinde Kürt insan hakları örgütü Hengaw, İran’ın Kürdistan eyaletinde ve kuzeyindeki diğer Kürt nüfuslu bölgelerde 15 kişinin öldürüldüğü, 8 ölümün çarşamba gecesi meydana geldiği iddiasında bulunmuştu.
İran’da son 3 yılda patlak veren protesto dalgalarının bu en büyüğünün başını gençler çekiyor. Kadınlar başörtülerini atıp yakmaya ve saçlarını kesmeye devam ediyor.
İran’da dünden beri internet erişiminin kısıtlanmasına rağmen sosyal medyada paylaşılan videolara göre, dini liderlik ve teokratik rejime atıfla “Diktatöre ölüm”, “İslam cumhuriyetine son”, “Kadın, yaşam, özgürlük” sloganları atılıyor.
Dün gece sosyal medyaya gençlerin bazı hükümet binalarından İslam devrimi lideri Ruhullah Humeyni ve dini lider Ayetullah Ali Hamaney’in resimlerini yırtarak indirdiği, devasa Hamaney posterlerini ateşe verdiğine dair görüntüler düştü.
Gençlerin güvenlik güçlerine sıkı direniş sergilediği ve polis araçlarını devirdiği veya üzerlerine çıkıp tepindiği görüntüler de dikkat çekti.
Videolara göre dün gece Kuzey Horasan eyaletine bağlı Bucnurd’da bir polis karakol saldırıya uğradı ve ateşe verildi. Hürmüzgan eyaletinin Bender Abbas kentindeki bir din okulu ateşe verildi.
Sağlık Bakanlığı Sözcüsü Pedram Pakayin, ülke genelinde 61 ambulansın göstericiler tarafından tahrip edildiğini veya yakıldığını açıkladı. Sosyal medyadaki aktivistler, gözaltına alınan protestocuların ambulanslarla taşındığı için ambulansların hedef alındığını savundu.
Protestocuları güvenlik güçlerinin vurduğunu yalanlayarak, silahlı provokatörlerin öldürdüğünü savunan İranlı yetkililer, Meşhed, Tebriz ve Kazvin kentlerinde 3 Besic üyesinin protestocular tarafından öldürüldüğünü söyledi. Buna göre Meşhed kentinde Muhammed Resul Dust Muhammedi adlı Besic üyesi, motosikletli bir grubun bıçaklı saldırısında öldürüldü.
AFP, İran’da yetkililerin geçmişte protestolara demir yumruk indirmeden önce yaptıkları gibi internet erişimini kısıtlaması ve WhatsApp, Instagram gibi mesajlaşma uygulamalarını engellemesi sonrası, şiddetin daha da tırmanabileceğinden korkulduğunu yazdı.