24.3 C
İstanbul
Salı, Temmuz 27, 2021

İran, ABD güçlerinin Irak’tan çekilmesinin ardından boşluğu doldurmaya çalışıyor

Irak’taki ABD güçlerinin sayısının düşürülmesi kararı, İran’ın, çekilme sürecinin ardından meydana gelecek boşluktan faydalanması ve Irak’ta kendisine bağlı güçlerle Irak sokağını tamamen kontrol altına alması yönünde endişelere yol açtı. Buna ek olarak, çekilme süreci sonrasında, IŞİD’in uyuyan hücrelerini aktif hale getirerek geri dönmesi ve kurtarılmış bölgeler başta olmak üzere Irak genelinde nitelikli eylemlerinin sayısını artırması hususunda da çekinceler var.

Iraklı askeri yetkililer, 500 ABD askerinin Irak’tan çekilmesinin güvenliği etkilemeyeceği görüşünü benimserken, Sünni ve Kürtler başta olmak üzere bazı siyasi liderler ise Irak’taki ABD askerlerinin sayılarının azaltılması ve bunu başka çekilme kararlarının takip etmesinin, bölgenin güvenliği ve siyasi dengesi üzerinde büyük etkileri olacağı görüşünde. ABD Savunma Bakan Vekili Christopher Miller 17 Kasım’da yaptığı açıklamada, ABD’nin, Irak’taki asker sayısını 15 Ocak 2021 itibarıyla 3 binden 2 bin 500’e düşüreceklerini açıkladı.

Ninova Milletvekili Muhammed Nuri Abd Rabah, a yaptığı açıklamada, “Irak’taki ABD güçlerinin temel rolü, termal kameralar, drone’lar, uydu görüntüleri ve bunun gibi sahip oldukları üstün teknolojide gizlidir. Bu teknoloji ABD güçlerine, IŞİD’in her türlü hamlesini önceden tespit etme ve planladıkları nitelikli eylemleri gerçekleştirmelerini engellemesine imkân sağlıyor. Bu güçlerin çekilmesinin güvenlik üzerinde doğrudan etkileri olacak. Zira Iraklı güçler, teknik ve hava desteği alanında ABD güçlerine bağımlı. Bu rolün azaltılması, IŞİD’in faaliyetlerine yeniden başlamasına doğrudan imkân sağlayacak” ifadelerini kullandı.

ABD güçlerinin çekilmesinin İran’ın Irak sokaklarına hâkim olmasında etkili olacağını söyleyen Rabah, “Irak’ta iki gücün hâkim olduğu hiç kimse için sır değil. Bunlar da ABD ve İranlı güçler. ABD güçlerinin zayıflaması, halihazırda Ninova, Anbar ve Salahaddin gibi Irak’ın büyük bir bölümünü kontrol eden İranlı güçlerin kaçınılmaz olarak güçlenmesine neden olacaktır. İran’ın söz konusu bölgelerdeki hakimiyeti güvenlikten ziyade ekonomik anlamdadır. ABD güçlerinin çekilmesi, İran’ın bu çekilmenin oluşturacağı boşluktan faydalanmasına ve bölgedeki gücünü ve etkisini artırmasına yol açacak” değerlendirmesinde bulundu.

Güvenlik kaynakları, İran’ın Irak’taki uzantılarını kullanarak, İran Devrim Muhafızları Ordusu (DMO) Komutanı Kasım Süleymani’nin ölüm yıldönümünde Irak’taki ABD çıkarlarını nitelikli eylemlerle hedef alabileceğine işaret ediyor. Süleymani, bu yılın başlarında ABD güçleri tarafından öldürülmüştü. İsminin açıklanmasını istemeyen üst düzey bir güvenlik kaynağı, “Haşdi Şabi içindeki velayet gruplarının, DMO Komutanı Kasım Süleymani’nin ölüm yıldönümünde ABD çıkarlarını hedef almayı planladığına dair istihbarat bilgileri mevcut. İran bu eylemlerle dolaylı olarak İranlı nükleer bilimci Muhsin Fahrizade’nin ölümüne misilleme yapmak istiyor” dedi.

Kaynak, “İran yanlısı gruplar, saflarındaki gönüllülerin sayılarını artırma ve bölgeye daha fazla askeri teçhizat gönderme yoluyla Sincar ve Sehl-i Ninova bölgesindeki güçlerinin sayılarını artırmaya çalışıyor” diye konuştu.

Haşdi Şabi tarafından kullanılan 100’den fazla askeri aracın bu haftanın başında Sehl-i Ninova’ya giriş yaptığı gözlemlenmişti. Kaynak, “Askeri teçhizatların yer aldığı büyük bir kargo bu ayın başında Sehl-i Ninova’ya ulaştı” ifadesini kullandı.

Irak Kürt Bölgesel Yönetimi (IKBY) Peşmerge Bakanlığı Genel Sekreteri Cabbar Yaver, yaptığı açıklamada, “ABD güçlerinin çekilmesi, federal güçler ile Peşmerge güçlerinin, birkaç kuzey ve sınır vilayetinde eylemlerini yeniden aktifleştiren IŞİD karşı verdiği mücadeleyi olumsuz etkileyecek. Iraklı güçler, istihbarat faaliyetlerinde ve hava desteği konusunda genel olarak uluslararası koalisyon ve ABD güçlerine bağımlı. ABD askerlerinin sayılarının düşürülmesi, Irak’ın bölge ülkelerinin çatışma sahasına dönüştüğü bu ortamda, ABD çıkarlarının füzelerle hedef alındığı eylemleri ve güvenliği genel anlamda etkileyecek” dedi.

Peşmerge Bakanlığı Danışmanı Tümgeneral Bahtiyar Ali, açıklamasında şunları kaydetti:

“ABD güçlerinin Irak’tan çekilmesi, Suriye ve Irak’taki DEAŞ karşıtı uluslararası koalisyonun rolünü doğrudan etkileyecek. Bu da Irak güvenlik güçlerinin ve onun bünyesindeki Peşmerge güçlerinin DEAŞ ile mücadeledeki yeteneklerini olumsuz yönde etkili olacak. Zira Irak güvenlik güçleri, lojistik ve teknolojik açıdan ABD askeri güçlerine dayanıyor. Uluslararası koalisyon bünyesindeki ABD güçlerinin bir diğer önemli rolü ise dünya genelindeki savaşçıların Irak ve Suriye’deki DEAŞ saflarına katılmasını engellemek ve kurtarılmış bölgelerde güvenlik ve istikrarı desteklemektir. Bu durum yerinden edilenlerin bölgelerine dönmelerini de etkileyebilir. ABD güçlerinin çekilmesinin oluşturacağı herhangi bir boşluk, güvenliği etkileyecek ve bu durum, DEAŞ’ın bazı kurtarılmış bölgelerde yeniden kontrolü ele geçirmesine kadar varabilir”

Irak’taki ABD güçlerinin sayısının düşürülmesi kararı, İran’ın, çekilme sürecinin ardından meydana gelecek boşluktan faydalanması ve Irak’ta kendisine bağlı güçlerle Irak sokağını tamamen kontrol altına alması yönünde endişelere yol açtı. Buna ek olarak, çekilme süreci sonrasında, IŞİD’in uyuyan hücrelerini aktif hale getirerek geri dönmesi ve kurtarılmış bölgeler başta olmak üzere Irak genelinde nitelikli eylemlerinin sayısını artırması hususunda da çekinceler var.

Iraklı askeri yetkililer, 500 ABD askerinin Irak’tan çekilmesinin güvenliği etkilemeyeceği görüşünü benimserken, Sünni ve Kürtler başta olmak üzere bazı siyasi liderler ise Irak’taki ABD askerlerinin sayılarının azaltılması ve bunu başka çekilme kararlarının takip etmesinin, bölgenin güvenliği ve siyasi dengesi üzerinde büyük etkileri olacağı görüşünde. ABD Savunma Bakan Vekili Christopher Miller 17 Kasım’da yaptığı açıklamada, ABD’nin, Irak’taki asker sayısını 15 Ocak 2021 itibarıyla 3 binden 2 bin 500’e düşüreceklerini açıkladı.

Ninova Milletvekili Muhammed Nuri Abd Rabah, a yaptığı açıklamada, “Irak’taki ABD güçlerinin temel rolü, termal kameralar, drone’lar, uydu görüntüleri ve bunun gibi sahip oldukları üstün teknolojide gizlidir. Bu teknoloji ABD güçlerine, IŞİD’in her türlü hamlesini önceden tespit etme ve planladıkları nitelikli eylemleri gerçekleştirmelerini engellemesine imkân sağlıyor. Bu güçlerin çekilmesinin güvenlik üzerinde doğrudan etkileri olacak. Zira Iraklı güçler, teknik ve hava desteği alanında ABD güçlerine bağımlı. Bu rolün azaltılması, IŞİD’in faaliyetlerine yeniden başlamasına doğrudan imkân sağlayacak” ifadelerini kullandı.

ABD güçlerinin çekilmesinin İran’ın Irak sokaklarına hâkim olmasında etkili olacağını söyleyen Rabah, “Irak’ta iki gücün hâkim olduğu hiç kimse için sır değil. Bunlar da ABD ve İranlı güçler. ABD güçlerinin zayıflaması, halihazırda Ninova, Anbar ve Salahaddin gibi Irak’ın büyük bir bölümünü kontrol eden İranlı güçlerin kaçınılmaz olarak güçlenmesine neden olacaktır. İran’ın söz konusu bölgelerdeki hakimiyeti güvenlikten ziyade ekonomik anlamdadır. ABD güçlerinin çekilmesi, İran’ın bu çekilmenin oluşturacağı boşluktan faydalanmasına ve bölgedeki gücünü ve etkisini artırmasına yol açacak” değerlendirmesinde bulundu.

Güvenlik kaynakları, İran’ın Irak’taki uzantılarını kullanarak, İran Devrim Muhafızları Ordusu (DMO) Komutanı Kasım Süleymani’nin ölüm yıldönümünde Irak’taki ABD çıkarlarını nitelikli eylemlerle hedef alabileceğine işaret ediyor. Süleymani, bu yılın başlarında ABD güçleri tarafından öldürülmüştü. İsminin açıklanmasını istemeyen üst düzey bir güvenlik kaynağı, “Haşdi Şabi içindeki velayet gruplarının, DMO Komutanı Kasım Süleymani’nin ölüm yıldönümünde ABD çıkarlarını hedef almayı planladığına dair istihbarat bilgileri mevcut. İran bu eylemlerle dolaylı olarak İranlı nükleer bilimci Muhsin Fahrizade’nin ölümüne misilleme yapmak istiyor” dedi.

Kaynak, “İran yanlısı gruplar, saflarındaki gönüllülerin sayılarını artırma ve bölgeye daha fazla askeri teçhizat gönderme yoluyla Sincar ve Sehl-i Ninova bölgesindeki güçlerinin sayılarını artırmaya çalışıyor” diye konuştu.

Haşdi Şabi tarafından kullanılan 100’den fazla askeri aracın bu haftanın başında Sehl-i Ninova’ya giriş yaptığı gözlemlenmişti. Kaynak, “Askeri teçhizatların yer aldığı büyük bir kargo bu ayın başında Sehl-i Ninova’ya ulaştı” ifadesini kullandı.

Irak Kürt Bölgesel Yönetimi (IKBY) Peşmerge Bakanlığı Genel Sekreteri Cabbar Yaver, yaptığı açıklamada, “ABD güçlerinin çekilmesi, federal güçler ile Peşmerge güçlerinin, birkaç kuzey ve sınır vilayetinde eylemlerini yeniden aktifleştiren IŞİD karşı verdiği mücadeleyi olumsuz etkileyecek. Iraklı güçler, istihbarat faaliyetlerinde ve hava desteği konusunda genel olarak uluslararası koalisyon ve ABD güçlerine bağımlı. ABD askerlerinin sayılarının düşürülmesi, Irak’ın bölge ülkelerinin çatışma sahasına dönüştüğü bu ortamda, ABD çıkarlarının füzelerle hedef alındığı eylemleri ve güvenliği genel anlamda etkileyecek” dedi.

Peşmerge Bakanlığı Danışmanı Tümgeneral Bahtiyar Ali, açıklamasında şunları kaydetti:

“ABD güçlerinin Irak’tan çekilmesi, Suriye ve Irak’taki DEAŞ karşıtı uluslararası koalisyonun rolünü doğrudan etkileyecek. Bu da Irak güvenlik güçlerinin ve onun bünyesindeki Peşmerge güçlerinin DEAŞ ile mücadeledeki yeteneklerini olumsuz yönde etkili olacak. Zira Irak güvenlik güçleri, lojistik ve teknolojik açıdan ABD askeri güçlerine dayanıyor. Uluslararası koalisyon bünyesindeki ABD güçlerinin bir diğer önemli rolü ise dünya genelindeki savaşçıların Irak ve Suriye’deki DEAŞ saflarına katılmasını engellemek ve kurtarılmış bölgelerde güvenlik ve istikrarı desteklemektir. Bu durum yerinden edilenlerin bölgelerine dönmelerini de etkileyebilir. ABD güçlerinin çekilmesinin oluşturacağı herhangi bir boşluk, güvenliği etkileyecek ve bu durum, DEAŞ’ın bazı kurtarılmış bölgelerde yeniden kontrolü ele geçirmesine kadar varabilir”

Bugünden