Dünya basınında Ayasofya kararı: Kargaşa yaratabilir!

People visit Hagia Sophia or Ayasofya, a UNESCO World Heritage Site, which was a Byzantine cathedral before being converted into a mosque which is currently a museum, in Istanbul, Turkey, June 30, 2020. REUTERS/Murad Sezer

Ayasofya’nın müzeden camiye dönüştürülmesi için Danıştay 10. Dairesi tarafından 1934 tarihli Bakanlar Kurulu kararı iptal edilirken, dünya basınında bu kararın ‘uluslararası öfkeye neden olabileceği’ belirtildi. New York Times gazetesinin flaş olarak verdiği haberde, Ayasofya’nın son 80 yıldır herkese açık bir müze olarak ‘uyumun ve modern Türk devletinin temellerinin parçası olan laikliğin simgesi olduğu’ ifade edildi.

Dünya basını Ayasofya’nın müze statüsünü iptal eden Danıştay kararını flaş haber olarak duyurdu. New York Times (NY Times) gazetesi, haberi “Türk mahkemesi Ayasofya’nın cami olarak kullanılmasının önünü açtı” başlığıyla duyururken, BBC ise flaş olarak verdiği haberde “İkonik İstanbul müzesi yeniden cami olabilir” başlığını kullandı.

BBC’nin haberinde, karar için şu ifadelere yer verildi: “Bu tartışmalı bir adım çünkü 1500 yıllık Ayasofya bir katedral olarak inşa edilmişti. Sonrasında Osmanlılar bir camiye dönüştürdü. 1934’te müze haline geldi. Ayasofya UNESCO’nun Dünya Mirasi Listesi’nde yer alıyor. UNESCO, [karardan önce] Ayasofya’nın statüsünün karşılıklı görüşmeler yapılmadan değiştirmeme çağrısında bulunmuştu.”

‘ULUSLARARASI ÖFKEYE YOL AÇABİLİR’

NY Times gazetesi ise, Ayasofya’yı hem Hıristiyanlar hem Müslümanlar tarafından önemsenen bir dünya mirası olarak niteledi; Danıştay kararının uluslararası bir öfkeye yol açabileceği yorumunda bulundu.

‘UYUMUN VE MODERN DEVLETİN SİMGESİYDİ’

Haberde, Ayasofya’nın son 80 yıldır herkese açık bir müze olarak ‘uyumun ve modern Türk devletinin temellerinin parçası olan laikliğin simgesi’ olduğu belirtildi. Sanat tarihçilerinin ‘bazı Müslüman kesimler tarafından üstünün örtülmesinin istenebileceği Orta Çağ mozaikleri konusunda endişe beyan ettiğine’ de dikkat çekildi.

‘KARMAŞA YARATABİLİR’

Gazeteye konuşan tur rehberleri ise, yapının ezan saatlerinde turistlere kapanabileceğini söyledi. NY Times, bu nedenle müze olarak giriş ücreti de bulunan Ayasofya’nın statü değişikliğinin bir karmaşa yaratabileceği yorumunu da yaptı.

Yunan gazetesi Kathimerini ise haberinde “Bu karar, Türkiye cumhurbaşkanının devasa bir simgesel önem taşıyan bu dünya mirasını camiye dönüştürme çağrılarıyla uyumlu” ifadeleri kullanıldı.